Met Graceland bij je thuis kreeg de sfeer en inhoud van Graceland Festival in het najaar van 2025 een vervolg op tientallen plekken in Nederland. Waar het festival jaarlijks duizenden bezoekers samenbrengt rond geloof, zingeving, kunst en ontmoeting, ontstond met dit project de mogelijkheid om die ervaring ook lokaal voort te zetten. Gertjan de Vink, specialist innovatie bij de Protestantse Kerk in Nederland, blikt terug op het initiatief, dat met steun van Fonds Kerk en Wereld tot stand kwam.
Graceland bij je thuis ontstond vanuit een verlangen dat al langer leefde binnen de Protestantse Kerk. De Vink: “We zijn al enkele jaren betrokken bij Graceland Festival. We zien dat het festival een bijzondere plek is voor mensen die zoekend zijn in geloof en zingeving. Het biedt ruimte voor vragen, verwondering en ontmoeting, zonder dat alles al vast hoeft te liggen. Tegelijk zagen we ook dat veel bezoekers na het festival weer teruggaan naar hun eigen omgeving, waar die inspiratie niet altijd gemakkelijk een vervolg krijgt. Daarom wilden we onderzoeken hoe we het Graceland-gevoel niet alleen een weekend, maar het hele jaar door dichter bij mensen konden brengen.”
Van festivalervaring naar lokale ontmoeting
Vanuit die gedachte ontstond Graceland bij je thuis. De Vink: “Het idee was eigenlijk heel eenvoudig. In plaats van mensen alleen naar een festival te laten komen, wilden we het festival ook naar de mensen toe brengen. Deelnemers aan Graceland Festival en andere geïnteresseerden konden zelf een bijeenkomst organiseren, thuis of op een andere zelfgekozen locatie, en daarvoor een artiest, spreker of workshopleider uit het festivalprogramma uitnodigen.”
Zo ontstonden door het hele land kleinschalige bijeenkomsten waarin muziek, lezingen, gesprekken en creatieve workshops samenkwamen. Deelnemers nodigden vrienden, buren, familieleden en andere geïnteresseerden uit, waardoor bestaande festivalbezoekers en mensen die Graceland nog niet kenden elkaar ontmoetten.
“Het doel was niet om het festival één op één te kopiëren,” vertelt De Vink. “Juist de kleinschaligheid maakte het bijzonder. Je zit letterlijk met elkaar aan tafel of in een huiskamer. Daardoor ontstaan heel andere gesprekken dan tijdens een groot evenement. We hoopten dat mensen elkaar daarna ook zouden blijven opzoeken en misschien zelf nieuwe initiatieven rondom geloof en zingeving zouden organiseren.”
Samen bouwen aan lokale gemeenschappen
De organisatie bleek tegelijkertijd uitdagender dan vooraf gedacht. “Een landelijk festival organiseren is één ding, maar verspreid over tientallen locaties activiteiten mogelijk maken vraagt een heel andere aanpak. Je hebt mensen nodig die hun huis of locatie beschikbaar stellen, die enthousiast zijn om anderen uit te nodigen en die het praktisch willen organiseren. Daarnaast moet het natuurlijk passen binnen de agenda’s van artiesten en sprekers.”
Juist daarin ontdekte de organisatie hoe belangrijk lokale partners zijn. “We merkten dat bijeenkomsten veel gemakkelijker van de grond kwamen wanneer een pioniersplek of een andere lokale geloofsgemeenschap betrokken was. Daar bestaat vaak al een netwerk van mensen die graag anderen uitnodigen en verbinding zoeken. Zo ontstaat veel sneller een warme en gastvrije sfeer.”
Van festival naar blijvende verbinding
Met steun van Fonds Kerk en Wereld kon deze stap daadwerkelijk worden gezet. “Dankzij de bijdrage van het fonds konden we experimenteren met een nieuwe vorm van communityvorming. We konden de beweging maken van een inspirerend festival naar ontmoeting in de eigen woonomgeving. Juist daar ontstaat ruimte voor duurzame relaties tussen mensen met verschillende achtergronden, die samen genieten van muziek, een inspirerend verhaal of een workshop en vervolgens met elkaar in gesprek gaan over wat hen raakt.”
In totaal werden op ongeveer vijfentwintig locaties bijeenkomsten georganiseerd. “Niet iedere bijeenkomst trok evenveel bezoekers,” zegt De Vink. “Dat hoort ook bij een project waarin je experimenteert met een nieuwe werkwijze. Daar hadden we vooraf rekening mee gehouden. Tegelijkertijd zijn we tevreden dat we op zoveel verschillende plekken mensen hebben weten samen te brengen en hebben kunnen ontdekken wat wel en niet werkt.”
Een project dat doorgroeit
Ook de reacties van deelnemers geven vertrouwen voor de toekomst. “Festivalbezoekers herkenden de open sfeer van Graceland en vonden het mooi om die ervaring dichtbij huis terug te vinden. Tegelijk zagen we dat veel introducees, mensen die nog nooit op het festival waren geweest, juist enthousiast werden doordat ze laagdrempelig konden kennismaken met de sfeer en de gesprekken. Dat maakt dit concept een mooie opstap naar een jaarrond programma.”
Die ontwikkeling kreeg inmiddels ook daadwerkelijk een vervolg. “In 2026 hebben we de programmering uitgebreid, zodat activiteiten niet meer alleen in het najaar plaatsvinden, maar verspreid over het hele jaar. Daar zijn we erg blij mee. Het bevestigt voor ons dat ontmoeting rondom geloof en zingeving niet beperkt hoeft te blijven tot één festivalweekend.”
Terugkijkend ziet De Vink misschien wel de belangrijkste les van het project in de kracht van lokale samenwerking. “Wanneer je samenwerkt met lokale partners, zoals pioniersplekken of andere geloofsgemeenschappen, ontstaat er een natuurlijke bedding. Daar komen mensen al samen vanuit een gedeeld verlangen en is er ruimte om ook nieuwsgierige bezoekers gastvrij te ontvangen. Juist die combinatie van landelijke inspiratie en lokale verbondenheid maakt dat het Graceland-verhaal ook ná het festival verder kan groeien.”
Graceland Bij Je Thuis: word host!
Geniet van de unieke sfeer van het festival, maar dan gewoon bij jou in de woonkamer. Dat scheelt ook nog eens reistijd en het slepen met kampeerspullen. Dit jaar hebben we weer een prachtig aanbod van artiesten die staan te popelen om bij jou thuis langs te komen. Host jij een event?